قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
217
ارشاد الزراعه ( فارسى )
از فراهى كه برگش سرخ و سفيد است و هريوه از لعلى و سرخ و سفيد و خطائى ملون از صدبرگ و شش برگ و چهار برگ كنگرهدار و ساده گلنارى ، از صدبرگ كنگرهدار و ساده و چهار برگ كنگرهدار و ساده و شش برگ ساده گلگون ، از صدبرگ كنگرهدار و ساده ، سفيد از صدبرگ و چهاربرگ كنگرهدار ، زمين آن را پل نموده اول سنبله بقرار جريب ده استار بذر نمايند و ريگ بر روى آن پاشيده آب دهند و هرگاه ساو نمايند انبار بسيار داده آب دهند كه خشخاش زور بسيار مىطلبد و چون زور يابد نهال وى بلند شده ، گلهاى خوشرنگ بزرگ مىدهد و دانه وى خوب مىآيد و رسيدن گل آن در ثور و دانه آن در جوز است و اگر خواهند افيون گيرند چون غوزه وى دلمل شود و اثر خوش آبى آن ظاهر باشد و در نماز پيشين به پاكى سه خط يا چهار خط نازك بر غوزه وى كشيده ، گذارند و ملاحظه نمايند كه ضرر بپردهء تخم نرسد كه تخم نابود مىشود و بعد از آن در صباح روز دوم بسر كارد كند ، از هر خط افيون را برداشته جمع نمايند و در سايه خشك سازند و در آفتاب نگذارند كه بىزور مىشود و چون بر قاعده ملاحظه نمايند از يك جريب ، دانه وى صد من و افيون ده استار حاصل مىشود . زنبق زنبق - گرم است و در خشكى معتدل و دماغ را فايده دهد . شعر زنبق كه بباغ آمده با نكهت زيبا * مشگ آمده زو بيدل و او از حيرتيان است از رسمى و نارنجى ، پياز آن را در ميزان و عقرب و قوس كاشته ، بدستور نرگس محافظت نمايند و كاشتن زنبق و سوسن ليموئى نزديك يكديگر مناسب است ، سبز شدن زنبق رسمى در ميزان است كه آب مىدهند و نره كشيدن وى در اول ثور و رسيدن گل وى و نارنجى اول جوز است .